© Kirsten Bunschoten 2014
Beardiefriends Bearded Collies with natural beauty & brains
Fabels en Feiten...
Naar aanleiding van de recente berichtgeving over rauw vlees in De Telegraaf, hieronder de gefundeerde reacties van enkele gerespecteerde dierenartsen en vers voer collega’s! Tannetje Koning, regulier en natuurgeneeskundig dierenarts In het kader van het artikel over rauw vlees in de Telegraaf even een paar opmerkingen mijnerzijds. In principe ben ik het eens met de basisgedachte achter dit verhaal. Je moet wel degelijk de hygiëne betrachten bij het bereiden en voeren van versvlees aan huisdieren. Aan de andere kant moeten we ook niet al te panisch doen over bacteriën. Het grappige van dit artikel is dat er aardig wat cijfers genoemd worden die het allemaal heel erg doen lijken maar als je goed kijkt hebben de meeste van die cijfers net niet echt met het onderwerp te maken. 95% van het kippenvlees en 40% van het kalfsvlees in de supermarkt is besmet met salmonella, E.coli en Campylobacter en ESBL vormende bacteriën. Diepvriesvoer wordt gecontroleerd op bacteriën, dus de namen van de bacteriën doen er al niet zoveel meer toe. Diepvriesvoer wordt niet gecontroleerd op ESBL vormende bacteriën, maar zouden we meer controle op diepvriesvoer moeten hebben dan op ons supermarkt eten? Hoe kun je stellen dat ESBL's steeds vaker opduiken terwijl we geen cijfers hebben over hoe het was? En hoe vaak komen ESBL's voor bij de andere huisdieren die geen vlees eten? ESBL's zijn in de eerste plaats een probleem vanuit de bio-industrie. En ze zijn overal. Dan komt de indrukwekkende stelling dat 85.000 mensen per jaar ziek worden via een dier. Hoeveel daarvan worden ziek van hun huisdier? En hoeveel daarvan zijn eenvoudige schimmelinfecties? Of andere klachten die niet levensbedreigend zijn? Hoeveel mensen zijn er die Salmonella van hun vlees etende hond hebben gekregen? Of van hun brok etende hond? Ik denk dat een van de grootste voordelen van rauw vlees geven is, dat het ook heel veel, zo niet veel meer, gunstige bacteriën bevat. Die gunstige bacteriën zorgen ervoor dat de weerstand van het dier veel en veel sterker wordt dan van dieren die steriele voeding krijgen. De goede bacteriën in de darm zorgen ervoor dat de voeding beter verteerd wordt, beter opgenomen wordt en dat verkeerde bacteriën geen kans krijgen en heel vaak zelfs ook nog onschadelijk worden gemaakt. De kans dat een dier dat rauwe voeding eet een bacteriële infectie krijgt is kleiner. En ok, deze bewering is niet wetenschappelijk onderzocht, maar het is wel de ervaring van zeer veel versvleesvoerders. Het is begrijpelijk dat er in de medische wetenschap angst is voor bacteriën, maar ik denk dat we ook behoorlijk wat bewijs hebben dat contact met bacteriën ons sterker en gezonder maakt en we dus niet paniekerig hoeven te doen. Kinderen die opgroeien in een omgeving met dieren en vuil hebben een betere weerstand en minder allergieën, dat is wel aangetoond, en ik denk dat we zonder probleem deze vergelijking kunnen doortrekken naar onze huisdieren. Carnivoer: Reactie van onze dierenarts op de recente berichtgevingen over rauwe voeding. Heiloo, 28 september 2015 De aanval op rauwe voeding voor honden en katten is opnieuw losgebarsten. Eerst waren de verhoudingen in de voeding niet goed volgens de voedingsspecialisten van de faculteit diergeneeskunde. Dat kon leiden tot tekorten. Dit had niet het beoogde effect, dus nu is de aanval ingezet dat rauwe voeding levensgevaarlijk is voor de volksgezondheid en de honden en katten, omdat het salmonella, campylobacter, MRSA en ESBL bacteriën bevat. Honden en katten worden al eeuwen rauw gevoerd en plots zijn gevaarlijke bacteriën aanwezig. Zonder enig verder onderzoek en hoor en wederhoor hebben mijn collegae de media benaderd en is de consument de stuipen op het lijf gejaagd. Het zou de journalistiek zeker niet misstaan voordat ze publiceren ook de andere kant van het verhaal te onderzoeken. Deze manier van journalistiek verdient zeker geen schoonheidsprijs. De angst die nu gezaaid is onder consumenten is buiten proportioneel en van een niveau waar letterlijk de honden geen brood van lusten. Als de faculteit diergeneeskunde een constatering naar buiten brengt moet deze gefundeerd zijn. Wat ik mis in hun verhaal zijn de feiten. Feiten als hoeveel doden zijn er door rauwe voeding, hoeveel vergiftigingen, hoeveel bewezen behandelde mensen en dieren zijn ziek geworden door rauwe voeding. Als dit bekend is, welke onderzoeken zijn gedaan en nog belangrijker door wie. Welke groep mensen of dieren zijn ziek geworden. Oudere, zwakkere, jongere of mensen die geopereerd zijn en ga zo maar door. De collegae zijn helaas gekleurd in hun uitspraken. De oorzaak hiervan is het belang dat ze hebben in de brok industrie of heb ik het mis en is het eenvoudigweg een gemis aan kennis aangaande rauwe voeding? Ze kunnen eenvoudigweg niet meer objectief zijn als brok verkoop een wezenlijk deel is van de omzet van een dierenartspraktijk. Daarnaast spelen ego’s en waarden ook een rol. Als je immers een offensief bent begonnen tegen rauwe voeding destijds, heb je je als faculteit diergeneeskunde gepositioneerd en is er geen weg meer terug. De hoor en wederhoor is wel van belang voor de consument om een nauwkeurige voorstelling van zaken te krijgen. Het is van uiterst belang om ook eens te kijken naar de vele vergiftigingen in de brok en blikvoeding die in het recente verleden zijn voorgevallen. De Food and Drug Administration is hier uiterst duidelijk over. Als al deze feiten verzameld en geanalyseerd zijn, kan een stuk geschreven worden. Dat geschreven stuk wordt beoordeeld door andere collegae en dan pas gaat het naar de krant. Op deze manier nemen we diergeneeskunde weer serieus en informeren we de consument correct. Dierenartsen komen al genoeg op een negatieve wijze in de media naar voren en op deze manier dragen onze specialisten daar aan bij. Jammer…. Hoe goed is brokvoeding dan eigenlijk voor honden en katten? De afgelopen zevenentwintig jaar dat ik dierenarts ben, heb ik de chronische ziekten enkel zien toenemen. Kanker is nog steeds doodsoorzaak nummer één bij honden. Als brok nu zo gezond is, waarom nemen de ziekten dan niet af? Blaasgruis, suikerziekte, huidallergieën, chronische oor ontstekingen, tandvleesontstekingen, overgewicht, continu verharen en kanker zijn enkele aandoeningen die mede aan brok- en blikvoeding zijn toe te schrijven. Dus naast de vergiftigingen van de brok en blik voeding heeft het ook nog eens zeer ernstige negatieve gevolgen op de gezondheid van honden en katten. Nu wil ik niet enkel kritiek leveren op brok. Binnen CarniVoer bewaak ik de kwaliteit en zorg ik voor de samenstelling. Dat wil zeggen analyses van de samenstelling, de bacteriologische onderzoeken en de bewuste keuze waar we het vlees van afnemen. Deze analyses laten we doen door een extern laboratorium. De uitslagen worden door mij als dierenarts beoordeeld en geanalyseerd en waar nodig aangepast. Wij werken met een "track and trace" systeem, zodat we weten waar partijen van onze voeding terecht komen. Een zogenaamde "recall" is dus altijd mogelijk. CarniVoer grondstof komt voor de productie gekoeld en deels bevroren binnen. Direct na de productie wordt het in een shockvriezer bevroren naar min veertig graden en bewaard bij minimaal min twintig graden. Het komt bevroren aan bij de verkooppunten. Bij deze temperaturen kan geen verdere ontwikkeling van bacteriën plaatsvinden. Realiseer u ook dat je niet ziek wordt van een paar bacteriën. Daar is een minimale hoeveelheid voor nodig. Die hoeveelheid en welke bacteriën wordt door CarniVoer bewaakt. Wij geven een zeer duidelijke uitleg hoe men om moet gaan met rauwe voeding http://www.carnivoer.com/f.a.q./hygiene-en-rauwe- voeding Dus zowel voor de consument als de verkooppunten. Rauwe voeding is “levende" voeding. Daar bedoel ik mee zonder conserveringsmiddelen en zonder bewerkingen. Dat heeft als consequentie dat het vlot onderhevig kan zijn aan bederf. Een gezonde en verstandige huishoudelijke hygiëne is dus van belang. Aparte snijplanken, aparte messen, handen wassen voor- en na het klaarmaken van de maaltijd van uw hond en/of kat en alles direct na gebruik afwassen of in de vaatwasser, om enkele tips in het hygiënisch omgaan met rauwe voeding te geven. Op deze wijze gaat u hoop ik, ook om met uw eigen voedsel….. Naast dierenarts ben ik ook kPNI therapeut. Ik behandel mensen met chronische ziekten door middel van evolutionaire geneeskunde. Regelmatig doe ik ontlastingsonderzoek bij mensen en laat onder andere de transiënte en residente bacteriën in de darm van een mens bepalen. De probiotica bij de mens dus. De uitslagen laten zien dat de mens regelmatig coli, lactobacillen, bifidobacteriën en meer enterobacteriacea in zich heeft. Zo hoort het ook, immers het microbioom in de darmen is van enorm belang voor de gezondheid. Salmonella, campylobacter, MRSA bacterie en pseudomonas worden niet gekweekt. De meeste mensen die ik behandel hebben huisdieren die rauw gevoerd worden. Dat moet toch wat zeggen! Honden en katten leven al 20.000 jaar met ons samen en mensen zijn nog steeds niet uitgestorven. Honden en katten eten pas ongeveer vijftig jaar intensief brok en blikvoeding. Alle overige tijd was dat rauwe voeding en tafelresten. Als het serieus zou zijn wat er door mijn collegae beweerd wordt, dan zou ik willen aanvullen dat u nooit meer mag zoenen, moeten de meeste openbare toiletten worden aangerekend als levensgevaarlijk en kom dan ook nooit meer aan uw toetsenbord van uw laptop. Rauwe voeding is mits verstandig toegepast door de producent en consument gezondheidsbevorderend voor honden en katten. De opmerkingen van mijn collegae zijn juist een kans voor de rauwe voer producenten om zich nu te gaan profileren als een nog serieuzere industrie. De tijd is daar nu rijp voor. Als laatste wil ik eindigen dat het de faculteit diergeneeskunde zeker niet misstaat zich eens te gaan verdiepen in rauwe voeding. Kennis leidt immers tot begrip en wij dierenartsen horen de gezondheid van honden en katten hoog in ons vaandel te hebben en niet beïnvloedt te worden door welke externe instanties dan ook. Dus kijk eens verder dan je neus lang is. Op de komende Dibevo beurs geef ik drie aansluitende dagen een korte lezing over de actuele problematiek. http://www.carnivoer.com/nieuws/beurzen-en-tentoonstellingen Erwin van Gijtenbeek Dierenarts, osteopaat voor dieren, orthomoleculair geneeskundige, klinisch psycho neuro immunoloog (kPNI) Farm Food: Op 25 september 2015 verscheen er een artikel in de Telegraaf met de titel “Rauw vlees slecht voor hond én baas". Om eventuele ongerustheid bij gebruikers of toekomstige gebruikers van Farm Food Fresh of andere vers-vlees-voeding weg te nemen willen we graag de stellingen in het artikel in de Telegraaf van 25-09-15 enigszins nuanceren. Bij al het rauwe vlees is het altijd belangrijk dat u bij de bereiding én de bewaring ervan goede hygiëne-maatregelen in acht neemt om een besmetting met bacteriën te voorkomen. Dit geldt zowel voor voedsel wat u voor uzelf klaarmaakt of het voedsel (waaronder vers vlees) wat bestemd is voor uw hond. Dit houdt in dat u keuken-gerei na gebruik goed schoonmaakt en zorgt dat u uw handen wast na de bereiding ongeacht welk vlees u heeft bereidt. Farm Food Fresh bevat beslist niet meer bacteriën dan welk vlees u ook koopt bij slager of supermarkt. Onze productielocatie staat onder controle van de NVWA (Nederlandse Voedsel en Waren Autoriteiten) om op deze manier de voedselveiligheid te waarborgen. Het vlees dat wij gebruiken wordt dus maandelijkse gecontroleerd op de bacteriën die genoemd worden in het artikel. Het in acht nemen van goede hygiëne om besmetting te voorkomen geldt overigens niet alleen voor rauw vlees. Wij vinden het noodzakelijk om u te informeren over voedingsmiddelen die gevoelig zijn voor een bacterie-besmetting. (bron: Kennisblad Salmonella Spp van de Nederlandse Voedsel en Waren Autoriteit) *1. Hiermee proberen wij aan te geven dat een eventuele bacteriële besmetting bij mens of hond niet afkomstig hoeft te zijn van het geven van rauw vlees maar dat het ook een andere oorzaak kan hebben. Onze mening is dat dit artikel nogal ongenuanceerd is geschreven. Zo wordt er in het artikel geschreven dat er elk jaar 85.000 mensen ziek worden door een infectie welke is opgelopen door een dier. Echter wordt nergens genoemd hoe groot het aandeel honden is onder de categorie "dieren" die daadwerkelijk rauw vlees hebben gegeten. Bovendien wordt in het artikel de term ESBL vaak gebruikt als de grote boosdoener die door rauw vlees zou worden verspreid. Het RIVM (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu) schrijft hierover op haar site: http://www.rivm.nl/Onderwerpen/E/ESBL Citaat: "ESBL staat voor Extended Spectrum Beta-Lactamase. Dit is een enzym dat bepaalde soorten antibiotica (penicillines en cefalosporines) kan afbreken. Hoewel de term ESBL strikt genomen staat voor de enzymen die de antibiotica afbreken, wordt zij in de praktijk gebruikt om de bacteriën zelf aan te duiden. De bacteriën die ESBL's kunnen produceren zijn vaak gewone darmbacteriën (Klebsiella, Escherichia coli). Zulke bacteriën zijn onschadelijk zolang ze zich in de darm bevinden van gezonde personen, maar kunnen infecties veroorzaken, soms zelfs ernstig. Met name in het ziekenhuis vormen infecties met deze bacteriën een probleem." In het Telegraaf-artikel wordt het volgende aangegeven: “80% van de geteste honden draagt de bacterie”. Wij hebben het volledige wetenschappelijke artikel (*2) opgevraagd en zorgvuldig doorgelezen. De 80% van de geteste honden betreffen niet alleen honden die rauw vlees hebben gegeten, maar ook honden die dus andere voeding hebben gegeten. Eén van de conclusies van het onderzoek is dat de relatie tussen het voorkomen van een besmetting en het eten van rauw vlees met grote voorzichtigheid benaderd moet worden. De bacteriën worden wel aangetroffen in de ontlasting maar er is niet aangetoond dat deze afkomstig zijn van het vlees. Bij nadere bestudering van de diverse artikelen die gaan over ESBL-vormende bacteriën komt duidelijk naar voren dat het veelvuldig gebruik van antibiotica de grootste bron is van de verspreiding van deze bacteriën. Uit de duizenden e-mails die wij in de loop der jaren hebben ontvangen van eigenaren met honden die problemen hebben met hun ontlasting en of huid komt in de meeste gevallen naar voren dat hun honden, voordat zij met ons in contact kwamen, reeds heel vaak behandeld waren met antibiotica. Dus om zomaar een voeding die heel veel heeft bijgedragen aan het herstel van de problemen als boosdoener aan te wijzen als slecht gaat wel heel ver en mist ons inziens elk bestaansrecht. Wij denken dat de term “Wie de schoen past trekke hem aan” beter op zijn plaats is. Een ding is wel duidelijk: Alleen eerlijk en objectief onderzoek kan een einde maken aan deze eindeloze discussie. Vooral in het belang van de gezondheid van onze honden. Was getekend, Farm Food Hondenvoeding. 26 sept 2015. Links en bronnen: *0. http://www.telegraaf.nl/…/__Rauw_vlees_slecht_voor_hond_en_… *1. Indien u dit wenst sturen wij u dit kennisblad graag toe. *2. Baede et. al. Longitudinal Study of Extended-Spectrum-Beta-Lactamase- and AmpC-Producing Enterobacteriaceae in Houshold Dogs. Antimicrobial Agents and Chemotherapy, June 2015, volume 59, Number 6